publikacje

Wróć do listy

Dziennik i rachunki z lat 1928-1932

Zapiski Jastrzębskiej pokazują przede wszystkim bogate życie towarzyskie warstwy urzędniczej przedwojennej Warszawy. Autorka wymienia wyjścia do cukierni, kawiarni, restauracji  kina, teatru, klubów, kabaretów [min. klub Wisła, czy Perskie Oko], na przyjęcia, rauty, bale, obiady, podwieczorki i kolacje u przyjaciół i rodziny, często kończące się partią brydża lub wyłącznie dla niego organizowane, czy preferansa. Następnie są to spacery do parku, do ogrodu zoologicznego, wycieczki do Skolimowa, Józefowa, Otwocka, Płocka. Zimą jest też ślizgawka, a latem - plaża i przejażdżki łódką po Wiśle. Diarystka opisuje także spotkania świąteczne, zwykle w gronie rodzinnym, czy imieniny np. siostry Jadwigi Jeziorańskiej. Czasem odnotowuje, w co była ubrana, jakie wrażenie zrobiła w towarzystwie, przedstawia menu [na spotkaniach organizowanych przez siebie i innych]. Diarystka próbuje opisywać ludzi napotkanych w różnych sytuacjach towarzyskich, ale jej obserwacje są powierzchowne.

W notatkach pojawiają się też informacje o tych zdarzeniach, które składają się na codzienność: nie mające końca problemy ze służbą [godzenie służących, które zwykle żądały za dużo i zwalnianie ich, kiedy się nie sprawdzały np. były brudne],  choroby obojga małżonków, szukanie odpowiedniego mieszkania, nieporozumienia z bratem Zygmuntem dotyczących schedy, prace domowe wykonywane przez diarystkę (cerowanie, maglowanie bielizny, wyszywanie sukienki, czasem gotowanie; niekiedy sprzątanie elektroluxem dla gimnastyki). Znajdują się także uwagi o trudnej i skomplikowanej relacji z dorosłą już córką, z którą jej się nie układa i z którą trudno jej się porozumieć. Często pisze o sprawach swojej siostry Jadwigi, z którą czuje się bardzo związana: chorobach, problemach finansowych. 

Dziennik daje obraz kochającej się i zżytej ze sobą pary małżeńskiej, spędzającej  ze sobą dużo np. Leontyna towarzyszy mężowi w podróży służbowej do Wilna, Marian wybiera się z nią na poważniejszy zabieg do dentysty, ale też do krawcowej. Dwa zapiski są sporządzone przez męża - jeden w czasie nieobecności autorki, drugi z Sylwestra 1932 roku.

Korzystanie z rozrywek pociąga za sobą wydatki, które zdecydowanie przewyższają dochody Jastrzębskich. Autorka wraz z mężem codziennie zapisuje skrupulatnie wszystkie, nawet najmniejsze wydatki od dentysty po bułki czy gazetę, aby znaleźć oszczędności i ograniczyć swój budżet. Robi zestawienia miesięczne i roczne, częściej jej mąż. [Prowadzenie codziennych rachunków było wówczas popularnym sposobem na kontrolowanie wydatków]. 

Zapiski pokazują też kobietę zmęczoną nieustannym towarzystwem, która przenosi na letnisko do Komorowa, gdzie żyje jak pustelnica, pracuje w ogrodzie – nazywa to „bajkową rozmową, gdzie jej nerwy odpoczywają „bajecznie”, a za ludźmi w ogóle nie tęskni.

Jastrzębska relacjonuje spotkanie ze Stefanem Ossowieckim, który zrobił na niej bardzo duże wrażenie. Spotkała go w czasie spotkania towarzyskiego. Ossowiecki był wówczas bardzo popularnym warszawskim jasnowidzem; jego nazwisko pojawia się w kilku tekstach napisanych w Warszawie.

Notatki początkowo są robione codziennie, ale zawierają zwięzłe informacje z przebiegu dnia, każdorazowo z datą dzienną, później są obszerniejsze - często dotyczą stanów emocjonalnych np. rozdrażnienia lub zniechęcenia. Jak ważne są dla autorki te zapiski świadczy fakt, że po wykreśleniu zdania wyjaśnia, dlaczego - zapis był niesprawiedliwy/nieadekwatny.   

Nie używa słowa menstruacja lub jego synonimów: „Czułam się nieszczególnie, bo nazajutrz dostałam xxx bardzo silnego.”

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
Warszawa, Komorów
Opis fizyczny: 
k.312, 21,5x17cm
Postać: 
zeszyt
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
zasób jest dostępny
Data powstania: 
1932
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
akc. 12749
Uwagi: 
Tytuł nadany przez redakcję Archiwum Kobiet. Atrament czarny; brak paginacji; przy niektórych pozycjach rachunku znajduje się czerwony krzyżyk; na kilku kartach brązowe plamy, które nie utrudniają czytania; na rachunku zapisane dane kontaktowe pielęgniarki.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Data dzienna: 
31 gru. 1932
Główne tematy: 
1. Życie codzienne i towarzyskie urzędniczej Warszawy o ziemiańskich korzeniach w okresie międzywojennym. 2. Trudności finansowe. 3. Udany związek małżeński. 4. Skomplikowana relacja z córką.
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1928 do 1932
Nośnik informacji: 
papier
Gatunek: 
dziennik/diariusz/zapiski osobiste