Pierwsza wojna światowa

Autorka opisuje losy swojej rodziny, deportowanej z woj. nowogródzkiego w ramach pierwszej masowej wywózki Polaków w głąb Rosji (10 lutego 1940 r). Wbrew tytułowi koncentruje się na okresie II wojny światowej. Odnośnie okresu I wojny, dowiadujemy się jedynie, że jej ojciec walczył w oddziałach dowodzonych przez Józefa Piłsudskiego, a po jej zakończeniu otrzymał 21 hektarów ziemi.

Gdy wybuchła II wojna światowa, a wschodnią część Polski zajęły wojska radzieckie, w rodzinnych stronach autorki okupanci zarządzili powszechny spis ziemi i dobytku mieszkańców. Wkrótce cała jej rodzina (rodzice i czwórka dzieci, spośród których autorka, jako sześciolatka, była najmłodsza) została wywieziona w okolice Irkucka. Diarystka opisuje ciężkie warunki transportu i pobytu na Syberii. Wszyscy zesłańcy, zarówno dzieci, jak i młodzież, musieli ciężko pracować. Po pracy kobiety często wymykały się z łagru do osiedli zamieszkiwanych przez Rosjan, gdzie sprzedawały ubrania, by móc wykupić przydział. Były za to karane i przetrzymywane przez NKWD, aresztowana została także matka autorki. Zesłańcom doskwierał głód, wielu z nich umierało, szczególnie dzieci, czasem nawet całe rodziny.

Po roku autorka i jej rodzina mogli opuścić łagier. Przenieśli się wtedy do kołchozu Szelechowo koło miasteczka Kwitok, gdzie zamieszkali z rosyjską rodziną. W tamtym okresie diarystka zaczęła chodzić do szkoły, jej rodzice i rodzeństwo znaleźli zaś pracę w kołchozie. Autorka wspomina, że po lekcjach gotowała zupę z zebranych przez siebie roślin. Gdy powstała armia Berlinga, najstarsza siostra diarystki została powołana do wojska i przeszła cały bojowy szlak 1 Armii Polskiej od Lenino do Berlina.

Po zakończeniu wojny autorka i jej bliscy czekali na możliwość powrotu do Polski. Ta nadarzyła się w marcu 1946 roku. Razem z innymi zesłańcami ruszyli ku radziecko-polskiej granicy, gdzie zostali przywitani przez urzędników Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. Po powrocie do kraju rodzina autorki nie otrzymała odszkodowania, ponieważ brakowało ich akt w archiwum.