publikacje

Wróć do listy

Klementyna z Tańskich Hoffmanowa do Józefy Lach Szyrmy, 01.01.1835

Jest to pierwszy list Hoffmanowej w nowym roku; od tej informacji go rozpoczyna, składając jednocześnie adresatom życzenia noworoczne. Kiedy zaczęła go pisać, odwiedzili Hoffmanów znajomi, przerywając jej. Poprzestaje zatem na krótkich życzeniach. Dziękuje Szyrmom za ich list i przesyła im korespondencję z Warszawy. Pisze, że dostała list od siostry (Aleksandry Tarczewskiej) datowany na 1 września, z którego wynika, że ktoś ją okłamał, iż Hoffmanowa brała udział w knuciu spisku mającego na celu zabicie cara Mikołaja. Nie jest zdziwiona, że próbowano jej siostrze coś takiego wmówić, dziwi ją jednak bardzo, że Tarczewska w to uwierzyła. Mimo to list od siostry sprawił jej wiele przyjemności, ponieważ było w nim informacji o rodzinie i wiele czułych słów, za którymi tęskniła.

Autorka pisze, że cieszy ją dobre zdrowie Szyrmowej. Wyraża żal, że nie może jej towarzyszyć, ale nie chce się długo nad tym rozwodzić. Stwierdza, że będąc przekonanym, że się postępuje właściwie, można dużo wytrzymać i polubić cierpienie, które temu towarzyszy, wspominając przy tym o Krystynie Szyrmie, który „dręczony jest w Anglii” i dlatego przywiązał się do swojej posady. Szyrma  atakowany był przez ugrupowania obozu demokratycznego, przeciwników programu stronnictwa księcia Adama Jerzego Czartoryskiego. Skupiała się również na nim wrogość i groźby ludzi, którzy nie otrzymali zapomogi od Literackiego Towarzystwa Przyjaciół Polski, którego był sekretarzem i którego finansami się zajmował. Zarzucano mu między innymi, że chętniej przyznawał zasiłki zwolennikom księcia.

Hoffmanowa ubolewa nad faktem, że interes z drukarnią nie udał się, przede wszystkim ze względu na Szyrmów, którzy mają dzieci; dwojgu bezdzietnym ludziom zawsze łatwiej. Pisze również, że gdyby Szyrma szukał pracy, zna w Paryżu człowieka, który potrzebuje kogoś do wykonania tłumaczeń na język angielski fragmentów prac sławnego francuskiego architekta. Autorka pyta adresatów, jak minęły święta i relacjonuje, że ich przebiegły wesoło, jednak przywiodły na myśl wspomnienia o przeszłości i przyszłości, która jest nieodgadniona i przerażająca. Pisze, że im żyje się całkiem dobrze, ale w kraju jest coraz ciężej. Wspomina także składkowy obiad dla księcia, który odbył się w wigilię Nowego Roku,  na którym wygłaszano dobre przemowy, z czego jednak wykluczono kobiety. Hoffmanowa wyraża dezapropatę dla tej sytuacji, i pisze: „Dzielamy przykrości tułactwa z mężami, czemuż i uczt dzielić nie możemy?

„Nowe Rozrywki dla Dzieci” nadal mają problemy, na jakiś czas ich wydawanie zostanie zawieszone. Pociesza się myślą, że nie wyłożyli własnych pieniędzy na druk. Planuje zabrać się za ukończenie książki do modlitwy dla Polek. Obiecano jej, że zostanie wydana w kraju pod pseudonimem. Liczy, że książka ta będzie pożyteczna i że z czasem przyniesie jej korzyść finansową. Nie chodzi jej o sławę, ale o użyteczność jej pracy. Prosi o Szyrmów o przesyłanie pięknych polskich modlitw, jeśli takie znają. Chciałaby, żeby w tej pracy znalazły się zwłaszcza pieśni.

 

Inny tytuł: 
List 28. z 1 stycznia 1835 r.
Miejsce powstania: 
Paryż
Opis fizyczny: 
4 s.; k. 37-38
Postać: 
składka podwójna
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
dostępny mikrofilm, dostęp do oryginalnego listu zastrzeżony
Data powstania: 
1835
Stan zachowania: 
dobry; wycięty fragment papieru utrudnia odczytanie kilku słów
Sygnatura: 
sygn. 2442, mf. 01283
Tytuł kolekcji: 
Papiery po Leonardzie Niedźwieckim
Uwagi: 
Listy zostały ułożone chronologicznie przez Bibliotekę Kórnicką. Do listu dołączono małą kartkę (k. 39). Z wiadomości z kartki dołączonej do listu z 1 stycznia 1935 wynika, że drugi tom „Nowych Rozrywek dla Dzieci” już jest w drukarni. Tymczasem 23 września 1834 r. Hoffmanowa pisała, że drugi tom już się ukazał w druku.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Data dzienna: 
1 st. 1835
Główne tematy: 
życie na emigracji; wykluczenie kobiet z życia emigracji; problemy z korespondencją z rodziną mieszkającą w Warszawie; praca
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
1835
Nośnik informacji: 
mikrofilm
Gatunek: 
list