Polski dramaturg, powieściopisarz, filozof, malarz i fotografik. Syn młodopolskiego malarza i pisarza Stanisława Witkiewicza oraz nauczycielki muzyki Marii z Pietrzkiewiczów. Jego matką chrzestną była aktorka Helena Modrzejewska, a ojcem chrzestnym Jan Krzeptowski-Sabała, góralski gawędziarz. Dzięki staraniom ojca – przeciwnika edukacji instytucjonalnej – kształcił się pod okiem korepetytorów, do których zaliczali się wybitnych przedstawiciele ówczesnego środowiska naukowego i artystycznego. Już jako dziecko podejmował pierwsze próby literackie – m.in. dramaty Karaluchy (1893) i Odważna księżniczka (1893) – tworzył także rozprawki filozoficzne, interesował się literaturą, malarstwem, filozofią i naukami ścisłymi. Od 1890 roku mieszkał z rodzicami w Zakopanem – kontakt z artystycznym środowiskiem miasta znalazł później odzwierciedlenie w dziełach literackich Witkiewicza, m.in. w jego powieści 622 upadki Bunga, czyli Demoniczna Kobieta (powst. ok. 1911, wyd. 1972). W 1903 roku zdał eksternistycznie maturę we Lwowie, w tym okresie zaprzyjaźnił się m.in. z kompozytorem Karolem Szymanowskim, pisarzem i poetą Tadeuszem Micińskim, antropologiem Bronisławem Malinowskim i malarzem Leonem Chwistkiem. W 1904 roku, wbrew woli ojca, rozpoczął naukę w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, kształcił się w pracowniach Jana Stanisławskiego i Józefa Mehoffera, studiów jednak nie ukończył. Jego pierwsze prace plastyczne wpisywały się w nurt malarstwa pejzażowego. W pierwszych latach XX wieku podróżował po Włoszech i Francji, gdzie zetknął się z nowoczesnymi prądami sztuki europejskiej, które wpłynęły na zmianę kierunku jego artystycznych zainteresowań – Witkiewicz zaczął tworzyć portrety i tzw. potwory, pierwsze dzieła w swoim dorobku spod znaku sztuki abstrakcyjnej. W latach 1912–1913 wystawiał swoje prace malarskie w Krakowie, Warszawie i Zakopanem. Przed wybuchem I wojny światowej zaczął używać pseudonimu Witkacy, w tym okresie przeżył także burzliwy romans z aktorką Ireną Solską, a po jego zerwaniu zaręczył się z Jadwigą Janczewską, związek ten zakończył się jednak tragicznie – 21 lutego 1914 roku Janczewska popełniła samobójstwo. Po śmierci narzeczonej Witkiewicz doświadczał głębokiej depresji. Za namową Bronisława Malinowskiego zdecydował się wziąć udział w wyprawie badawczej na Nową Gwineę, podczas której miał pełnić role rysownika i fotografa, dokumentującego wyniki ekspedycji. W lipcu 1914 roku Witkiewicz dotarł do Australii, jednak wskutek konfliktu z Malinowskim i na wieść o wybuchu I wojny światowej zdecydował się powrócić do Europy. W kontrze do poglądów ojca – zwolennika Józefa Piłsudskiego – Stanisław Ignacy postanowił wstąpić do armii rosyjskiej. Dzięki protekcji stryja został przyjęty w szeregi pawłowskiego pułku lejbgwardii. W 1915 roku ukończył kurs oficerski i wyruszył na front w stopniu podchorążego, w lipcu 1916 roku awansował do stopnia podporucznika, niedługo później odniósł ciężkie rany w bitwie stoczonej nieopodal wsi Witoneż (współczesna Ukraina). Został zwolniony z wojska w 1917 roku, był świadkiem (według niepotwierdzonych pogłosek także uczestnikiem) rewolucji bolszewickiej – informacje na temat życia Witkiewicza z tego okresu są bardzo skąpe. Do Polski powrócił w 1918 roku. Początkowo związał się z grupą Formistów i stał się jej głównym ideologiem. W pierwszej połowie lat 20. XX w. publikował liczne prace z zakresu filozofii i estetyki, m.in. Nowe formy w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia (1919), Szkice estetyczne (1921) i Wstęp do teorii Czystej Formy w teatrze (1923, w tym samym okresie napisał także blisko czterdzieści sztuk teatralnych, drukiem ukazało się tylko pięć z nich), w których realizował stworzą przez siebie koncepcję Czystej Formy, zakładającej zerwanie z realizmem i naturalizmem w teatrze, wywołanie w odbiorcy uczuć metafizycznych oraz zaakcentowanie dziwności istnienia; do najbardziej znanych dramatów Witkacego należą m.in. Kurka wodna (1921) Nadobnisie i koczkodany (1922), Matka (1924), Sonata Belzebuba (1925) i Szewcy (1934). W 1925 roku Witkacy założył Firmę Portretową S.I. Witkiewicz, która stanowiła główne źródło jego utrzymania. Zarzucił też pisanie dramatów na rzecz powieści. W 1927 roku opublikował Pożegnanie jesieni, a w 1930 Nienasycenie. Zarówno dramaty, jak i powieści Witkacego, koncentrują się na tematyce katastroficznej, zmierzchu cywilizacji i kultury europejskiej oraz ekspansji totalitaryzmu i społeczeństwa masowego. W latach 30. w pisarstwie Witkiewicza zaczynają przeważać prace filozoficzne i eseistyczne, ukazują się m.in. Nikotyna, alkohol, kokaina, peyotl, morfina, eter (1932), Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie Istnienia (1935) oraz Niemyte dusze (1936).
Od 1923 roku Witkacy pozostawał w związku małżeńskim z Jadwigą z Unrugów, jednak małżeństwo wkrótce się rozpadło, przekształcając się z czasem w relację przyjacielską. Ostatnią partnerką życiową pisarza była Czesława Oknińska, z którą po wybuchu II wojny światowej udał się na wschód kraju. Para znalazła schronienie w majątku przyjaciół Witkacego w miejscowości Jeziory na Polesiu. 18 września 1939 roku – rzekomo na wieść o wkroczeniu do Polski wojsk sowieckich – Witkiewicz popełnił samobójstwo. Na swoje życie targnęła się także Oknińska, jednak jej próba samobójcza zakończyła się niepowodzeniem. Pisarz został pochowany na cmentarzu wiejskim w Jeziorach.
