publikacje

Wróć do listy

Pamiętnik Marii Zamoyskiej

Pamiętnik Marii Zamoyskiej obejmuje lata 1860–1924. Rękopis rozpoczynają wspomnienia z dzieciństwa i młodości, które autorka spędziła z rodziną w Paryżu. Zamoyska poświęciła wiele miejsca osobom, które wpłynęły na ukształtowanie się jej osobowości i poglądów oraz na wykształcenie. Obok matki, Jadwigi Zamoyskiej, wymienia trzy kobiety, które odegrały istotną rolę w jej życiu: Annę Birt (zasłużoną nauczycielkę jej matki), Klarę Dembińską (osobistą nauczycielkę autorki) oraz Michalinę K. z Kórnika (służącą matki). Wspomina także irlandzką nauczycielkę angielskiego, dzięki której doskonale opanowała ten język. Na edukację Marii wpłynął także Leonard Niedźwiecki, wieloletni sekretarz jej ojca, generała Władysława Stanisława Zamoyskiego. Ważną rolę w życiu autorki pamiętnika odegrał ojciec, który zmarł, gdy Maria miała siedem lat. Jak wspomina, to po nim odziedziczyła temperament i przekonanie, że należy „służyć Bogu, Kościołowi i Ojczyźnie”. Traumatyczne wspomnienia z młodości zwiazane były także z chorobą (tyfus), wskutek której w 1874 r. zmarł jej brat, Witold. Obok opisu związków rodzinnych, wzajemnych relacji i najważniejszych wydarzeń, autorka wiele uwagi poświęciła rozwojowi swojego życia duchowego. W przekonaniu Marii najważniejszym wydarzeniem w tej mierze było jej przystąpienie do pierwszej komunii świętej. Znaczący wpływ na proces jej dojrzewania religijnego mieli ojcowie oratorianie, z którymi jej rodzina utrzymywała bliskie kontakty. Podziwiała ich nie tylko za oddanie sprawom Kościoła katolickiego, lecz także za pomoc okazywaną polskim emigrantom po klęsce powstania styczniowego. Maria wyjawia w pamiętniku powzięty w młodości cel swojego życia, którym miało być „szerzenie Królestwa Bożego na ziemi”. W 1880 r. Maria, wraz z matką i bratem Władysławem, zamieszkała w Kórniku. Wspomnienia z tego okresu koncentrują się przede wszystkim wokół utworzenia Zakładów Kórnickich oraz kupnie Morskiego Oka przez Władysława Zamoyskiego, brata Marii. 

Autor/Autorka: 
Opis fizyczny: 
268 k.
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
rękopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
dokument dostępny do celów badawczych, mikrofilm ogólnodostępny
Data powstania: 
Od 1860 do 1924
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
7581, mf 7161
Uwagi: 
Rękopis rozpoczyna się od k. 14. Niektóre strony słabo czytelne. Fragmenty są spisane atramentem w języku francuskim. Od k. 151 do 268 – maszynopis obejmujący większą część rękopisu. Dokument sprawia wrażenie nieuporządkowanego, poszczególne fragmenty wspomnień przerywane są luźnymi drukami, albo fragmentami listów (np. k. 36 – kopia listu Władysława Zamoyskiego do lorda Dudleya Stuarta z 1854 r.). Do pamiętnika dołączono odbitkę mapy pt. Dzisiejszy podział ziem dawnej Polski, z wizerunkiem Matki Boskiej oraz orłem, pogonią i archaniołem symbolizującymi związek Korony, Litwy i Rusi (k. 1).
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Główne tematy: 
życie duchowe, wydarzenia z dzieciństwa i młodości, działalność społeczna
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1860 do 1924
Nośnik informacji: 
papier
mikrofilm
Gatunek: 
pamiętnik/wspomnienia