publikacje

Wróć do listy

Listy Reginy Majdańskiej do Janusza Przewłockiego

Dwa listy do Janusza Przewłockiego, dotyczące zsyłki na Syberię. Autorka odpowiada na jego pytania. Pisze, że pamięć ją już zawodzi, ale czasem przypomina sobie coś, o czym wcześniej nie mówiła.

Jej towarzysze niedoli byli w większości zesłani całymi rodzinami (autorka podaje nazwiska wielu z nich) Przebywali w posiołku Wodopad (obł. Archangielska). Miejscowość ta została wymieniona w książce „Deportacje i przemieszczenia ludności polskiej w głąb ZSRR 1939-1945”, wydanej w 1989 r. w Warszawie. Autorka wyjaśnia, że te dwie rodziny, które zostały w posiołku, o których jest mowa w książce, to była ona z matką i bratem oraz p. Zagrodnikowa z dziećmi. Powiedziano im, że nie przyszły ich dokumenty. Babcia Marcjanna, wywieziona z Dywina, zmarła w transporcie. Rodzice autorki, będący w średnim wieku, zmarli w posiołku Wodopad. Jej dwuletnia córeczka także. Siostra Maria Leokadia wydostała się z armią Andersa, zaś młodszy brat dostał się do 1 Dywizji im. T. Kościuszki. Jej dzieci wróciły do kraju w 1946 r., ona dopiero w 1955 r.

W posiołku w pierwszej kolejności umierały małe dzieci i starsi. Co działo się z zesłańcami po opuszczeniu posiołka niewiele może powiedzieć. W 1941 r. wyjechali na południe ZSRR, podobno umierali w drodze, wielu było aresztowanych (opowiadał jej o tym Podajka, którego spotkała po latach w Krasnojarskim Kraju.

Z drugiego listu dowiadujemy się, że autorka pisze wspomnienia z Syberii. Jest dużo literatury na ten temat, np. „W czterdziestym nas Matko na Sybir zesłali”, są tam wyłącznie relacje świadków. Ona opisała już moment wywózki i zaczęła pisać o życiu w posiołku. Chciałaby napisać więcej o dzieciach, bo na ten temat jest stosunkowo niewiele w literaturze. Do listu załącza wspomnienie o wigilii 1941 r. [Opowiadanie znajduje się w tym samym zbiorze; było publikowane w 1989 r.].

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
Warszawa
Opis fizyczny: 
rps., 4+5 s. luź.; dokumenty ; 30 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
Od 1990 do 1991
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
ZS 71
Tytuł kolekcji: 
Kolekcja wspomnień Związku Sybiraków
Uwagi: 
Tytuł nadany przez redakcję Archiwum Kobiet.
Słowo kluczowe 1: 
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Nośnik informacji: 
papier
Gatunek: 
list