publikacje

Wróć do listy

List Marii Gumińskiej do Archiwum Wschodniego

Korespondencja Marii Gumińskiej z Archiwum Wschodnim. Autorka opisuje w nim losy swojego ojca - Jerzego Gołębskiego, który jako oficer wojska polskiego został wywieziony na Syberię. Powołując się na informację w Tygodniku Powszechnym, zawiadamia, że jej ojciec był jednym z tych, którzy nie dotarli do gen. Andersa. Po raz pierwszy został aresztowany we wrześniu 1939 r.. Uciekł jednak z transportu do Starobielska. Ukrywał się we Lwowie i Czortkowie, gdzie przybywała jego rodzina, wyrzucona z majątku ziemskiego. Tam został ponownie aresztowany i brutalnie przesłuchany w tamtejszym więzieniu. Zimą 1940 r. został wywieziony do łagru koło Archangielska. Stamtąd usiłował dostać się do tworzącej się armii gen. Andersa. Zmarł w transporcie wiozącym polskich oficerów na południe. Przyjaciele zataili jego śmierć, aby jego ciało nie zostało wyrzucone przez okno wagonu przez sowieckich konwojentów. Ojca autorki pochowano na cmentarzu wojskowym przy punkcie zbornym Kitab, na granicy irańskiej. Miejscowość nazywała się Szachryzbad i znajdowała się koło Samarkandy. Także autorka i cała jej rodzina znajdowała się na liście osób przeznaczonych  do deportacji na Sybir. Jej matka ukrywała się pod zmienionym nazwiskiem, aby uniknąć tego losu. Autorka była wtedy małym dzieckiem i nie pamięta ani szczegółów wydarzeń, ani samego ojca. Podaje adres jego przyjaciela - Zdzisława Sroczyńskiego, obecnego przy jego śmierci. Autorka opisuje za nim spotkanie przyjaciół w polskim szpitalu wojskowym. Już wtedy jej ojciec był ciężko chory, choć nie zdawał sobie sprawy z powagi sytuacji. Jego stan pogorszył się podczas ewakuacji korpusu na południe Rosji.

W kolejnych listach autorka kontynuuje temat. Przesyła kilkanaście zdjęć ojca, ankietę oraz kserokopie kilku dokumentów dotyczących go. Informuje, że dośle jeszcze wspomnienia autorstwa swojego i matki. Opóźnia się z tym, bowiem jest osobą bardzo zajętą, zaangażowaną w wielu inicjatywach społecznych i politycznych. Ponadto obie z matką należą do Związku Sybiraków. W ostatnim liście autorka wspomina też o Eugeniuszu Świątkowskim - czortkowianinie, który zna historię tego miasta. Podaje za nim tytuły publikacji, w których można znaleźć informacje o tym, co się działo w mieście po wkroczeniu Sowietów. W teczce znajduje się również list Zdzisława Sroczyńskiego do Zofii Gołębskiej w którym autor wyjaśnia okoliczności śmierci jej męża.

Autor/Autorka: 
Organizacja/Partia: 
Miejsce powstania: 
Kraków
Opis fizyczny: 
rps., 10+1 s. złoż.; fot.; 21 cm i mniej
Postać: 
składka pojedyncza
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
1990
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
AW II/654
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Wschodnie
Uwagi: 
Tytuł nadany przez redakcję Archiwum Kobiet.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Osoba, której dotyczy treść: 
Główne tematy: 
Wojenne losy Polaków na Kresach Wschodnich, zesłanie na Syberię, transport zesłańców na Sybir
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Nośnik informacji: 
papier
Gatunek: 
list