publikacje

Wróć do listy

Dzieliłam los rodziców

Autorka opisuje okres swojego i rodziny zesłania na Syberię, zaczyna jednak relację od opisu czasów powojennych w miejscu zamieszkania oraz relacji polsko-ukraińskich w tym okresie. Kończy krótką informacją o powojennych losach bliskich.

Jak pisze, przed wojną mieszkała z rodzicami w Leskach w powiecie Wołkowyska, woj. białostockie. Jej ojciec, były legionista, otrzymał tam 14 ha ziemi. Żyli dostatnio. Wioska w większości była zamieszkana przez Polaków, było też kilku Ukraińców. W okresie przedwojennym stosunki polsko-ukraińskie układały się zdaniem autorki dobrze, ale po wybuchu wojny ludność ukraińska przyjęła wroga postawę, zwłaszcza wobec osadników. Ojciec Anny zmarł w 1938 r., matka została sama z trójką dzieci.

Nad ranem 10. lutego 1940 r. rodzina została wywieziona w głąb Rosji, do Karabaszu, czelabińska obłast. Ludność miejscową poinformowano, że to transport ludzi, którzy prosili, by ich wywieźć i uchronić od wyzysku przez „polskich panów”. Miejscowość, do której trafili, autorka określa jako górniczo-przemysłową (były w niej kopalnie rud żelaza). Zesłańców zakwaterowano w długich, zapluskwionych barakach i zmuszono do pracy. Ilość wydawanej żywności zależała od wykonania normy. Dzieci pozostawione były bez opieki. Gdy wybuchła wojna niemiecko-rosyjska, mężczyzn zabrano na front i kobiety musiały iść do pracy w kopalni pod ziemią. Po zawarciu umowy Sikorski-Stalin sytuacja przesiedleńców uległa, jak donosi autorka, niewielkiej poprawie. Zrezygnowano z rewizji w barakach i z zakazu poruszania się bez przepustek.

W 1942 r. rodzina została przewieziona do południowego Kazachstanu, do miejscowości Burwoje, obłast Czymkient. Matka autorki poszła do pracy w kołchozie, a rodzeństwo zabrano do domu dziecka. W tym okresie zaczął działać Związek Patriotów Polskich, dzięki czemu dzieci zostały umieszczone w sierocińcu. Anna i jej brat Tadeusz także znaleźli się w sierocińcu. Do kraju rodzina wróciła w 1946 r.. Zamieszkała w niewielkim gospodarstwie w miejscowości Rosnowo (dziś województwo zachodniopomorskie). Najstarszy brat, Władysław, dostał się do junaków organizowanych przez Andersa i po wojnie został w Anglii.

Autorka pisze jeszcze, że potem wyszła za mąż i zamieszkała w Kołobrzegu, razem z mężem i matką. Pracowała jako sekretarz gminy w Maszewie, a od 1985 w PKO.

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
s.l.
Opis fizyczny: 
87-93 luź.; 30 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
1996
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
AWII/1852
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Wschodnie
Uwagi: 
Do tekstu dołączony jest Akt Nadawczy RP ziemi w Leskach.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Główne tematy: 
deportacja na Syberię, praca w obozie pracy, praca w kołchozie, sierociniec, losy rodziny po powrocie do Polski
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1935 do 1946
Nośnik informacji: 
papier
Gatunek: 
pamiętnik/wspomnienia