publikacje

Wróć do listy

Dzieje rodziny Szyjków

Autorka opisuje losy wojenne swojej rodziny. Była najmłodsza z ośmiorga rodzeństwa. Jej brat Jan (ur. 1914 r.) był oficerem Wojska Polskiego, od 1934 r. służył w kawalerii w Wilnie. W 1939 r. brał udział w kampanii wrześniowej. Podczas okupacji sowieckiej został aresztowany 6.10.1940 r. w Grajewie, wcześniej ukrywał się i prawdopodobnie działał w jakiejś organizacji. Po kilku tygodniach przetrzymywania w areszcie ślad po nim zaginął. W lipcu 1941 r. Jan wrócił do domu, ale już tam nikogo nie zastał -  rodzice oraz trójka rodzeństwa (w tym autorka) zostali wywiezieni na Syberię. Starsze rodzeństwo już wcześniej wyprowadziło się z domu.

W czasie okupacji Jan był w partyzantce (prawdopodobnie w Narodowych Siłach Zbrojnych). Niemcy nie mogli go złapać, więc w zamian za niego aresztowali i rozstrzelali jego starszego brata. Józef (ur. 1909 r.) osierocił żonę i dziecko.

Po zakończeniu wojny Jan nadal się ukrywał. W dniu 16.07.1945 r. został aresztowany przez UB i postrzelony w kolano podczas próby ucieczki. Nie przyznał się do niczego pomimo ciężkiego śledztwa. Skazany na dziesięć lat, wyszedł po pięciu latach na mocy amnestii. Ożenił się, ale nie miał dzieci. Zmarł w listopadzie 1989 r. w wolnej Polsce.

Brat Aleksander (ur. 1912 r.) ożenił się w 1939 r., miał dwoje dzieci. W czasie wojny i okupacji wiele zagrożonych osób ukrywało się u niego, m.in. pułkownik Jerzy Dąmbrowski. Jeden z kolegów, który również chronił się u niego, został złapany i wydał Aleksandra  oraz jego teściową. Teściowa Aleksandra oraz on zostali aresztowani i rozstrzelani. Kobieta osierociła czworo dzieci (najmłodsza córka miała  dziesięć  lat). Bratowa Aleksadra (Gertruda Sobierajska) musiała więc zająć się dwójką swoich dzieci oraz czwórką młodszego rodzeństwa.

Brat Stanisław został powołany do Armii Berlinga i jako Kościuszkowiec przeszedł cały szlak bojowy aż do Berlina. Po wojnie osiedlił się w Warszawie. Reszta rodziny wróciła do kraju z zesłania w 1945 r.

Współautorzy: 
Miejsce powstania: 
Łajewo, poczta Białaszewo
Opis fizyczny: 
mps., 2 s. luź. ; 30 cm.
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
2026
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
AWII/2794
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Wschodnie
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Osoba, której dotyczy treść: 
Główne tematy: 
Losy rodziny podczas II wojny światowej, walka podziemna, deportacja, aresztowanie, rozstrzelanie, szlak Armii Berlinga.
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1939 do 1945
Nośnik informacji: 
papier
Gatunek: 
pamiętnik/wspomnienia