publikacje

Wróć do listy

List Zofii Tuchółkowej do Juliana Ochorowicza

Z treści wyłania się sylwetka kobiety mierzącej się z chorobą męża, bezsilnej, ale jednocześnie wewnętrznie zdeterminowanej do wyciągnięcia go z niej. Zwraca się do Ochorowicza, rozpoczynając list od przeprosin, że kontaktuje się z nim, choć się nie znają. Wnosi, że dowiedziała się ze swoich źródeł o jego zdolnościach medycznych i hipnotycznych, a także działalności w szpitalach paryskich, w związku z czym postanowiła skierować się z niniejszą sprawą do niego. 

publikacje

Wróć do listy

List Marii Sikorskiej do Juliana Ochorowicza

List jest ujściem kumulujących się w autorce przykrych emocji i tym samym świadectwem jej aktualnej kondycji psychicznej. Nadawczyni zwraca się do Ochorowicza „Najdroższy i najukochańszy mój Wujku!”. Wyraża współczucie względem traktowania, z którym mężczyzna się mierzy, we wstępnej części pisze ona o powszechnej zazdrości, tyczącej się jego rozumu, i ludzkim wścibstwie. Kobietę martwi, że mogła się do tego przyczynić, i choć sama również cierpi, jest z tym pogodzona. Zawiodła się na ludzkiej naturze, co ubiera w słowa o podłym świecie. 

publikacje

Wróć do listy

Dziennik Emilii z Beniowskich Wróblewskiej 1856–1859

Autorka zaczyna dziennik od melancholijnej refleksji nad szybkością, z jaką przemija życie. W sposób mitologizujący opisuje okoliczności swojego narodzenia oraz konieczność opuszczenia domu przez jej ojca (z powodu politycznego zaangażowania związanego z powstaniem listopadowym). Opisuje swoje dziecięce zabawy, np. dawanie moralnych pouczeń lalkom. Pisze o osamotnieniu, którego doświadczała jej matka w związku z nieobecnością swego męża. Następnie wspomina swoją przeprowadzkę do „panny B.” (k. 3v), która uczyła ją języka francuskiego.

publikacje

Wróć do listy

Dzienniki (t. 11)

W kolejnym tomie dziennika Janina Żółtowska relacjonuje liczne wyjazdy z mężem, podczas których odwiedzają rodzinę i znajomych w Księstwie Poznańskim i na Litwie, przebywają w swoim domu w Krakowie, a także podróżują po Francji. W grudniu 1913 r. przebywają w Wierzenicy u Augusta Cieszkowskiego (nazywanego przez autorkę panem Gugą), potem odwiedzają z mężem Dobrojewo i Czacz (Jadwigę z Lubomirskich Zamoyską). Na początku 1914 r. są znowu w Krakowie, gdzie Janina zajmuje się głównie malowaniem i spotkaniami towarzyskimi. Kolejne miesiące spędzają na zmianę w Krakowie i Strońsku.

publikacje

Wróć do listy

Dzienniki (t. 10)

W październiku 1912 r. Janina Żółtowska z mężem Adamem przebywa ponownie w Krakowie. Rozpoczyna się pierwsza wojna bałkańska, co rodzi powszechne niepokoje. Autorka nie boi się wojny, stwierdza, że może dzięki temu wreszcie coś w Europie się zmieni, np. w kwestii polskiej. Janina z mężem przebywają na przemian w Galicji i w Księstwie Poznańskim. Nadal pojawiają się nieporozumienia z rodziną Adama – Hanką i panią Żółtowską.

publikacje

Wróć do listy

Dzienniki (t. 8)

W październiku 1911 r. Janina Żółtowska z mężem Adamem są już w Krakowie, gdzie Adam wykłada historię filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Janina mimo początkowych niewielkich nieporozumień czuje się szczęśliwa w małżeństwie. Opisuje zalety swojego męża, który imponuje jej charakterem i inteligencją: „Jeszcze, zawsze, ciągle więcej podziwiam Adama. Trudno znaleźć człowieka, który by żył bardziej w prawdzie, który by głębiej i prościej brał się do każdej rzeczy, który by siebie mniej narzucał. Chwilami o jego wartości omalże zapominam, taki prosty jest i niezarozumiały (…).

publikacje

Wróć do listy

Dzienniki (t. 7)

Dziennik obejmuje zapiski z lat 1910–1911. Na początku głównym tematem stają się związek z Adamem Żółtowskim i rozważania o miłości. Puttkamerówna coraz więcej czasu spędza z narzeczonym, ich stosunki stają się bardziej zażyłe. Rozmawiają na tematy związane z historią, filozofią, religią. Matka jest nieco zasmucona tym, że jej córka niedługo opuści dom rodzinny. Na początku czerwca Adam wyjeżdża z Bolcienik, a kolejne jego listy nie są już tak uczuciowe jak poprzednie, co smuci Janinę, która chciałaby otrzymywać od niego ciągłe zapewnienia o miłości.

publikacje

Wróć do listy

Dzienniki (t. 6)

Diarystka na początku opisuje życie codzienne w Bolcienikach, relacje rodzinne i towarzyskie. Odwiedza m.in. rodzinę ojca w Rakliszkach (Paulina Houwalt z d. Puttkamer i jej syn Witold). Przy tej okazji notuje bardzo negatywną opinię swojego ojca dotyczącą Witolda: „Witusia Papa nazywa »degeneratem« i mówi o nim – że tego wyrostka trzeba za płot wyprowadzić i tam mu kulę w łeb wsadzić.

publikacje

Wróć do listy

Dzienniki (t. 3)

Dziennik obejmuje okres od 1907 do początków 1908 r. Autorka, studiując w tym czasie na Kursach Baranieckiego, czyta średniowieczne eposy i bajki o rycerzach, marzy o tym, aby jej życie było tak baśniowe i piękne jak w tych opowieściach. Jest oczarowana dawną literaturą i ogólnie przeszłością, dlatego też Kraków zaczyna mieć dla niej wyjątkowy urok. Tymczasem wspólnie z matką i ciocią Lelą (Adelą Kieniewiczową), która je odwiedziła, zawierają nowe znajomości w mieście (Drohojowski, Podhorski, Jezierski, Koczorowski).

publikacje

Wróć do listy

Moje powojenne czarne dni

Autorka rozpoczyna zapiski od bieżących wydarzeń z 1968 r., gdy dostaje telefony z pogróżkami. Przypuszcza, że nękającą osobą może być któryś z zabójców jej męża, Stefana Martyki, który wyszedł z więzienia dzięki amnestii lub po odsiedzeniu wyroku. Te nieprzyjemne zdarzenia przypomniały jej okres po śmierci jej męża, gdy sama bała się o swoje życie. Skłania ją to do spisania wspomnień z tego okresu. Właściwy pamiętnik diarystka zaczyna od czasu krótko po zakończeniu II wojny światowej. W czerwcu 1945 r.

Strony