publikacje

Wróć do listy

1944, t.1

Notatki są sporządzane co dwa, trzy dni. Pierwszy zapis pojawia się 9 VIII i dotyczy wydarzeń z 1 VIII; także notatka z 18 VIII zostaje sporządzona później - 24 VIII [kilka dni po tym jak Samotyhowa dotarła do Piastowa}

publikacje

Wróć do listy

W dniach Powstania Warszawskiego: Pamiętnik łączniczki

Tekst powstał wiosną 1947 roku. Autorka wyjaśnia, że powstanie postrzega przede wszystkim na płaszczyźnie emocjonalnej, nie odczuwając potrzeby i nie posiadając możliwości krytycznej interpretacji faktów. Podkreśla, że wśród młodych uczestników zaangażowanie w walkę, zauroczenie nią, było tak silne, że wykluczało chęć analizowania i oceniania wydarzeń. Nadmienia, że widzi obrazami, nie pamięta całych kolejnych dni - zapisuje fragmenty wspomnień, szczegóły, które "do dziś mam w oczach, są dla mnie wszystkie drogie" (s.98).

publikacje

Wróć do listy

Exodus po klęsce Powstania Warszawskiego

Tekst został napisany na 25 rocznicę powstania. Pamiętnikarka próbuje opisać, czym było 63 dni dla warszawiaków cywili.  Posługuje się bardzo emocjonalnym językiem, bo były to także dla niej niezwykle dramatyczne chwile.

publikacje

Wróć do listy

[Pamiętnik pośpiesznie pisany przez Nelę Samotyhową]

Pamiętnik rozpoczyna się opisem atmosfery września 1939 w Warszawie: kopanie rowów, alarmy, schodzenie do schronów, naloty, szukanie bezpieczniejszych miejsc na przeżycie. Autorka relacjonuje "fakty domowe" oraz fakty ogólne. Później, w czasie okupacji, zapisuje także krążące wśród warszawiaków plotki i pogłoski. Koncentruje się na przedstawieniu trudności i problemów życia codziennego podczas kampanii wrześniowej i po kapitulacji: brak żywności, elektryczności, wody, węgla zimą, drożyzna i niewystarczające dochody lub zupełny ich brak.

publikacje

Wróć do listy

Relacje, wspomnienia, opracowania, wywiady, wypisy z literatury dot. ruchu oporu w Okręgu Lwowskim AK (m.in. Sambor) oraz pobytu w obozach i na zesłaniu w ZSRR ze zbioru Janiny Klawińszowej

Pogadanka wygłoszona dla młodzieży Szkoły Podstawowej nr 84 im. Ruchu Obrońców Pokoju we Wrocławiu przy ul. Górnickiego 20, w której Janina Kita przedstawia udział kobiet w walkach o wolną ojczyznę podczas II wojny światowej. Autorka ukazuje wielowymiarowy charakter zaangażowania Polek i różne formy podejmowanej walki, nie ograniczając się tylko do kobiet żołnierek – mówi o nauczycielkach, łączniczkach, sanitariuszkach, spadochroniarkach i wielu innych kobietach aktywnie walczących z okupantem i o wolną ojczyznę. Wspomina też udział kobiet w Ludowym Wojsku Polskim i na innych frontach.

publikacje

Wróć do listy

Relacja Marii Jasiukowicz z powstania warszawskiego

Relacja rozpoczyna się od informacji o powstaniu Wojskowej Służby Kobiet w 1941 roku, która współdziałała z Szarymi Szeregami. W październiku 1942 roku WSK została wcielona do Armii Krajowej. Autorka wspomnienia skupia się na działalności kobiet w szeregach AK; sama na jesieni 1942 roku objęła sanitariat Szarych Szeregów, liczący 600 dziewcząt. Dokładnie streszcza schemat organizacji oddziałów sanitarnych WSK: „Warszawa podzielona była na 8 obwodów. Przy każdym dowódcy obwodu był szef sanitarny obwodu, a przy nim referentka sanitarna obowdu.

publikacje

Wróć do listy

Relacja sanitariuszki „Maji” jednego z trzech patroli przydzielonych do dyspozycji szefa sanitarnego K.O.A.K. Doktora „Bakcyle”

Relacja dotyczy działalności autorki w powstaniu warszawskim. Przez kilka dni po wybuchu powstania pracowała ona jako sanitariuszka – odkopywała rannych w domu przy ulicy Szkolnej i przenosiła ich do budynku P.K.O. Zajmowała się też noszeniem rannych na salę operacyjną i wynoszeniem zmarłych.

publikacje

Wróć do listy

[Wanda Majer: Wspomnienia z powstania warszawskiego sanitariuszki z kompanii dyspozycyjnej „Koszta”]

Wspomnienia sanitariuszki Wandy Majer z powstania warszawskiego są podzielone na trzy części: „Szpital”, „Nasza Kwatera” oraz „Pożegnanie”. Autorka opisuje przede wszystkim swoją pracę w szpitalu: codzienne dowożenie rannych, drastyczne przypadki, jakie szczególnie zapadły jej w pamięć, oraz te, które z innych względów uznała za wyjątkowe. Niekiedy są to też krótkie opowieści o pacjentach, z którymi zetknęła się autorka – nie tylko o ich obrażeniach, ale również o przeżyciach osobistych. Zapiski dotyczą także pracowników szpitala – lekarek, lekarzy, sanitariuszek.

publikacje

Wróć do listy

Wspomnienia (notatki) z powstania warszawskiego 1944

Dziennik prowadzony od 1 sierpnia do 30 września 1944 roku jest szczegółową kroniką powstania warszawskiego. Notatki są pozbawione odniesień osobistych, mają formę lakonicznych zdań, często równoważników. Diarystka przyjmuje pozycję obserwatorki: codziennie odnotowuje informacje o bombardowaniach i nalotach, ofiarach, swoich dyżurach w schronie, życiu codziennym powstańczej Warszawy (trudności ze zdobyciem pożywienia, spotkane osoby, wygląd ulic). Oprócz dziennika w zbiorze znajduje się pamiętnikarska relacja dotycząca wybuchu powstania warszawskiego (k. 66–69).

publikacje

Wróć do listy

Wspomnienia

Główna część wspomnień dotyczy powstania warszawskiego. Rodzina Zofii Gromek zdecydowała się, by pozostać w Warszawie. Pierwszego sierpnia razem z córką chroniła się w piwnicach na warszawskiej Woli (m.in. w budynku przy ulicy Płockiej) i obserwowała rzeź na Woli. Podczas ucieczki została ranna, ale ocalała dzięki temu, że upadła na ulicę pełną ciał zabitych cywilów i udawała martwą. W budynku znajdującym się niedaleko miejsca, w którym została ranna, znalazła schronienie dla siebie i córki – w piwnicy przebywała przez siedemnaście dni.

Strony