publikacje

Wróć do listy

Materiały Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. Oddział Wrocławski. XI Rajd Śladami Pamięci Lwowa i Kresów. Rok 2005. Prace konkursowe.

Dokument powstał jest  zapisem opowieści Teresy Nawolskiej, która podzieliła się z grupką uczniów swoją pamięcią i wiedzą na temat Lwowa i  Kresów, przedstawiając losy swojej rodziny mieszkającej we Lwowie. Nawolska rozpoczyna próbą historycznej prezentacji rodzinnych stron, stopniowo wplatając w narrację wątki osobiste i porzucając dystans na rzecz bezpośredniej perspektywy opowiadanych zdarzeń.  Dokument zawiera fragmenty dotyczące m. in. stosunków polsko-ukraińskich przed II wojną światową, czasu okupacji (np.

publikacje

Wróć do listy

Relacja p. Walerii Drożdż

Relacja Walerii Droźdź, osadniczki na Ziemiach Odzyskanych jest chaotycznym – przynajmniej dla niewtajemniczonego odbiorcy – zbiorem fragmentarycznych, niedatowanych notatek z pierwszych lat po zakończeniu II wojny światowej. Zapiski prowadzone były najpewniej wyłącznie na własny, prywatny użytek autorki o czym może świadczyć choćby brak struktury narracyjnej. W dokumencie Drożdż wypisuje m. in. różne nazwiska, przy których czyni krótkie adnotacje odnośnie wymienionych postaci (np. „Prządło- z zawodu nauczyciel- obłowił się, uciekł, szabrownik”).

publikacje

Wróć do listy

Moje pierwsze dni w Oleśnicy

Wspomnienie młodej dziewczyny z pierwszych powojennych lat. Autorka opisuje m.in. okoliczności znalezienia się na Ziemiach Zachodnich, kiedy jednym z pierwszych transportów przybyła na Dolny Śląsk. Wspomnienia Pietras są m.in. zapisem procesu zakorzeniania się osadników na Ziemiach Zachodnich, aktywnej roli osadników – w tym samej autorki – w kształtowaniu powojennej rzeczywistości, początków formowania się nowej władzy. Pietras portretuje ówczesną rzeczywistość na tych terenach, zniszczoną Oleśnicę.

publikacje

Wróć do listy

bt.

Relacja Hanny Maciejewskiej dotyczy jej przeżyć w pierwszych latach osadnictwa na Ziemiach Odzyskanych. Dokument powstał z intencją upamiętnienia kilku osób – przedstawicieli nowej władzy, którzy pomogli autorce w trudnym czasie pierwszych powojennych lat. Maciejewska chronologicznie przedstawia swoje losy po przybyciu na Dolny Śląsk, szczegółowo relacjonując kolejne kroki na Ziemiach Odzyskanych. Wspomnienie jest jednak przede wszystkim hołdem złożonym tym, których wszechstronna pomoc (nie tylko materialna) umożliwiła autorce na nowo rozpocząć normalne życie.

publikacje

Wróć do listy

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia Elizy Bator dotyczą przesiedlenia w 1946 r. Rozpoczyna je opis dnia wyjazdu, kiedy 13-letnia autorka wraz z matką szykują się do opuszczenia rodzinnego domu i ukochanego Wilna. Obrazy z przeszłości ukazują m.in.: przygotowania do podróży, refleksje towarzyszące wysiedleniu – smutek rozstania z bliskimi ludźmi i miejscami. Dokument zawiera również relację z podróży transportem na zachód: wymuszanie łapówek przez żołnierzy, incydenty w trakcie tułaczki, okoliczności dotarcia do Wrocławia oraz sporo odniesień do życia osobistego autorki.

publikacje

Wróć do listy

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Władysława Gilewska w swoich wspomnieniach dotyczących wysiedlenia w 1945 r. ukazuje ten dramatyczny okres z perspektywy młodej dziewczyny, którą wówczas była. Autorka podkreśla, że ogromne poczucie zagrożenia – grasujące bandy upowców mordujące ludność polską – sprawiło, ze nie żałowała wyjazdu. W krótkiej, rzeczowej relacji Gilewska przybliża m.in.: warunki, w jakich osadnicy przybywali na Ziemie Zachodnie, sytuację po dotarciu na miejsce (poszukiwanie miejsca do osiedlenia, niebezpieczeństwa) i życie w nowym domu – dzielone przez jakiś czas z jego niemieckimi mieszkańcami.

publikacje

Wróć do listy

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia Reginy Kozłowskiej ukazują jej przeżycia po zakończeniu II wojny światowej, kiedy w ramach akcji przesiedleńczej opuściła rodzinne Wilno i w grudniu 1945 r. wraz z matką znalazła się w Bydgoszczy. Autorka opisuje losy rozdzielonej wyjazdem rodziny – ojciec pozostał w Wilnie, siostra i brat wyjechali dalej na Zachód – i pierwsze lata w nowej rzeczywistości: pracę i stosunek miejscowej ludności do przesiedleńców.

publikacje

Wróć do listy

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia są krótkim faktograficznym zapisem rodzinnej historii Bronisławy Ładygo począwszy od 1944 r., kiedy z końcem II wojny światowej jej losy zaczęły się gmatwać, a ścieżki członków rodziny rozchodzić. Dokument ukazuje etapy stopniowego rozdzielania tej rodziny w ciągu kolejnych powojennych lat i znikania jej z Wilna, na co złożyło się m.in. zesłanie na Sybir i wyjazdy w kolejnych akcjach przesiedleńczych. Autorka przedstawia też powojenne losy swoje i najbliższych – wskazuje miejsca przesiedlenia i daty śmierci.

publikacje

Wróć do listy

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia ukazują okoliczności i przebieg przymusowego przesiedlenia Julii Ostrowskiej w 1945 r., z rodzinnej miejscowości autorki na zachód. W lapidarnym opisie przedstawia ona, jak zdana tylko na siebie, z małym dzieckiem, po długiej podróży ostatecznie osiedliła się na Dolnym Śląsku, przez pewien czas mieszkając w nowym domu z jego niemieckimi mieszkańcami („musieliśmy się dzielić biedą”).

publikacje

Wróć do listy

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Dokument jest streszczeniem losów autorki i jej rodziny na zesłaniu, gdzie spędzili łącznie sześć lat (1940–1946), oraz początków nowego życia po powrocie do Polski. Pękala opisuje m.in. straszne warunki, w jakich musieli przeżyć i pracować – zarówno dorośli, jak i dzieci, które też były wykorzystywane w charakterze darmowej siły roboczej. Zapiski kończą się wspomnieniem z pierwszych chwil na Ziemiach Zachodnich, gdzie autorka wraz z rodziną trafiła po przesiedleniu i krótko dzieliła dom i życie z mieszkającymi tam wciąż Niemcami.

Strony