organizacje/partie

Wróć do listy

Koło Sprawy Bożej

Koło Sprawy Bożej - organizacja moralno-religijna, przekształcona w sektę religijną,  założona przez Andrzeja Towiańskiego. Pierwsze oficjalne zebranie Koła odbyło się 1 czerwca 1842 roku w Paryżu, początkowa liczba 17 członków  szybko się powiększyła, nigdy nie przekraczała jednak 100 osób. W organizację stowarzyszenia zaangażował się Adam Mickiewicz, nazywany "bratem - wieszczem", wkrótce przejął on kierownictwo nad  paryskim Kołem, po tym jak Towiański został wydalony z Francji przez władze i  zmuszony do zdalnego przewodnictwa ze Szwajcarii za pośrednictwem korespondencji. Do Koła należało wielu znanych przedstawicieli polskiej emigracji: Juliusz Słowacki, Seweryn Goszczyński, Karol Różycki. Filozofia towiańczyków opierała się na idei mesjanizmu, widzieli oni szczególną, przewodnią  rolę niektórych narodów, w tym głównie polskiego, w nadchodzącym przełomowym momencie dla świata. Osoby zebrane w Kole miały do wypełnienia misję jako tzw. "hufiec boży". Organizacja postulowała odnowę moralną i głębokie reformy Kościoła Katolickiego, czym naraziła się na poważną krytykę przez konserwatywne kręgi kościelne. Z kolei postulaty Towiańskiego, aby zaniechać  walki zbrojnej i traktować Rosjan w duchu miłości bliźniego spowodowały, że oskarżano go o brak patriotyzmu, a wielu wyznawców zraziło się do niego (w tym Mickiewicz i Słowacki). Wielu innych także odeszło, gdy Koło zaczęło nabierać charakteru sekty, z wprowadzeniem ścisłej hierarchii i kontroli wszystkich dziedzin życia członków. Mimo spadku znaczenia Koła, część wyznawców trwała przy Towiańskim do jego śmierci w 1878 roku, a nawet później sekta kontynuowała działalność, głównie w Turynie, gdzie Towiański miał zwolenników.

Źródło: A. Witkowska, Romantyzm, Warszawa 1997


Publikacje